احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
213
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
حزب دموكرات ايران چنان كه دشمنان وطن نيز تصديق مينمايند در اين مبارزه معنوى صفوف مقدم دفاعى را حائز گشته بدون فوت دقيقهء با يك جسارت و متانت فوق العاده قواى روحيه ملت را حفظ و در مقابل سنگرهاى آنان بزدوخورد مشغولند بايد يقين داشت كه اگر دشمن را در اين مرحله مضمحل نموديم يعنى قواى روحيه ملت را در مقابل اين مهاجمات محفوظ داشتيم آنوقت قواى اقتصادى و دفاعى مملكت به خوبى خواهند توانست از پنجه مقهوريت خارجه بيرون آمده و به حالت اوليه خود معاودت نمايند . هممسلكان محترم ملاحظه ميكنيد كه امروزه شما در مقابل طرف ايستادهايد نيرنگهاى خائنين داخلى برضد شما و حملات دشمنان خارجى نيز بر عليه شما است دشمن شما را مانع مقاصد خود ميداند شما را تنها وسيله جلوگيرى آمال نامقدس خويش ميشناسد به خوبى ميداند كه اگر صفوف دمكرات از هم شكست ديگر مانعى در مقابل تطاول و تجاوز دشمن نخواهد بود بعلاوه اگر قواى روحيه دمكراسى بجلو رفت ديگر مجال مقاومت براى آنان نخواهد ماند با طرح عمليات امروزه دشمن از هر سو حملاتش متوجه ما است و بهر وسيله نامقدس ميخواهد از فعاليت قواى روحيه و مقاومت اجتماعى ما جلوگيرى نمايد كاركنان دموكرات از هر تهمت و افترائى و از هرگونه حملات انصاف بر باد دهى باك نداشته پيوسته بر مساعى خود ميافزايند مدافعين قوه روحيه ملت از اين حملات وجدانكش عقب نرفته بلكه بر سرعت فعاليت خود افزودهاند . هممسلكان عزيز آگاه باشيد پس از آنكه دشمن از حملات مستقيم بر عليه ما فايده نبرده اينك نقشه جديدى اتخاذ نموده است كه شايد بدان وسيله در صفوف ما داخل گردد نقشه جديد عبارت از زمينه نفاق و اختلافى است كه براى تأسيسات و افراد دمكرات تهيه نموده تا شايد بدان وسيله بتواند قواى اجتماعى ما را مفلوج ساخته بپيشرفت مقاصد مشئومه و طرح اساسى خويش كامياب گردد . رفقاى محترم اگرچه دسائس و نيرنگهاى متنوعه كه بر عليه جمعيت سياسى و فعال اين مملكت آماده شده قابل توجه و سزاوار كمال تعمق است لكن به خوبى ميدانيد كه حسن اتحاد و يكجهتى فرقه دمكرات نفوذ اين قبيل دسائس را هيچوقت باساس محكم تزلزلناپذير خود راه نداده و با يك كلمه جامعى خاطرنشان مينمايد كه ( مرام فرقه دمكرات خود يگانه وسيله حفظ اساس متين آنست ) . فرقهء كه كاركنان آن زندگانى شخصى خود را يك سره رهينه بقاى حيات اجتماعى يك قومى گذاشتهاند از هيچ ضربه خسته نشده و در مقابل هيچ نيرنگى از پاى نمينشيند حزبى كه افراد آن سالك طريق مستقيم آزادى مشروع ملتى گرديده و بسط و قوام آن را وظيفه باافتخار خود شناخته در مقام هيچگونه حملات فسادكارانه منحرف نخواهد شد جمعيتى كه بآرزوى حفظ افتخارات ملت جان بيقيمت خود را سرمايه مجاهدت قرار داده باشد از هيچ افترا و تهمتى دلسرد نميشود هيئتى كه براى بقاى آثار ايرانيت تصفيه اخلاق هموطنان خود را اولين مرحله عمل بداند از اين همه فساد اخلاق مخالفين مكدر نشده روح وظايف اخلاقى و اجتماعى خود را آزرده نميسازد . همقدمان عزيز پيش برويد و با قوه اتفاق و اتحاد مسلك ديرينه خود را كه جسارت و متانت و استقامت است با قدمهاى لغزشناپذير تعقيب نموده قلب پر از كينه دشمن را درهم شكنيد و قواى روحيه ايران و ايرانخواهان را روح تازه دميد كميته طهران فرقه دمكرات ايران . » يكشنبه 26 سپتامبر 1915 امروز چهار بعد از ظهر مادام مارلينگ خانم وزيرمختار انگليس وزراء را بنمايش سوارى سواركاران هندى دعوت كرده شاهزاده نصرت السلطنه والى فارس و صمصام السلطنه رئيس ايل بختيارى هم در ميان مدعوين بودهاند . سهشنبه 28 سپتامبر 1915 از طرف سفارت آلمان باغلب جرايد كمك مالى مىشود . چون سيد ضياء الدين طباطبائى مدير روزنامه رعد زير بار چنين مساعدتى نرفت لذا اقدام باشتراك ساليانه 91 نسخه روزنامه به عمل آمده ده نسخه براى سفارت تهران و 81 نسخه براى 9 قونسولگرى و آژانسهاى آلمان در ولايات ( بااينكه سيد ضياء الدين معتقد است كه اتحاد با متفقين براى ايران مفيدتر از نزديكى بآلمان مىباشد و بااينكه پرنس رويس اطلاع حاصل كرده كه واسطه مذاكرات سرى ميان مستوفى الممالك با سفارت انگليس سيد ضياء الدين بوده معذلك يكنوع حس احترامى نسبت به او دارد و براى روزنامه رعد اهميت مخصوص قائل است ) . چهارشنبه 29 سپتامبر 1915 امروز مجلس ترحيمى در منزل ژنرال يالمارسن رئيس كل ژاندارمرى بمناسبت ورود خاكستر دو نفر افسر مقتول سويدى كاپيتن هيرتا و كارلسن منعقد بود . امشب شاهزاده امير اعظم حكمران شاهرود و سمنان و دامغان موقعى كه در باغ عباسآباد واقع در يك فرسنگى دامغان در اطاق خواب لباس خود را بيرون ميآورد دو نفر از نوكرهاى شخصى او موسوم باسماعيل و آزادوردى يكى با موزر و ديگرى با تفنگ چهارپاره از پنجره اطاق به طرف او شليك نموده بقتلش رساندند .